Misbruik in de missie: erger dan ik dacht

21 Mrt

Het ergste vermoeden dat ik had toen ik in december 2010 Curaçao bezocht, is bevestigd. Zojuist heeft de EO in het programma Dit is de Dag Onderzoek aangetoond dat de commissie Koeijers, het meldpunt van het bisdom Willemstad voor seksueel misbruik, is mislukt.

De indruk die ik kreeg uit mijn eigen gesprekken op het eiland, nu meer dan vier jaar geleden, was dat de commissie haar taak niet serieus opnam. Slachtoffers van misbruik door Nederlandse missionarissen vertelden mij dat zij geen respons kregen van de commissie Koeijers. In een enkel geval werd een slachtoffer er zelfs van afgepraat om een klacht in te dienen: dat gaf mij reden om te denken dat de commissie niet zomaar incompetent was, maar juist een actieve doofpot. Doordat bisschop Secco weigerde om mij te woord te staan tijdens mijn bezoek, kon ik geen rechtstreeks antwoord krijgen op mijn vraag of die commissie echt goed bezig was.

Dankzij de reportage van de EO is het antwoord nu pijnlijk duidelijk geworden. De reportage liet confrontaties voor de camera zien: met de jurist Ronald Koeijers en met bisschop Secco. Koeijers leek geen kennis te dragen van een misbruikgeval waarover jaren geleden al uitgebreid is gecorrespondeerd. De commissievoorzitter keek met verbazing naar de brieven die zijn uitgewisseld door een lid van zijn eigen commissie en het slachtoffer. Monseigneur Secco, op zijn beurt, verklaarde niets te weten van enige misbruikmelding over Nederlandse paters op Curaçao.

Doofpot

Ondertussen hoorden we onthutsende verhalen van Pedro Casimiri, die in de jaren 50 in het Juvenaat is misbruikt door een Nederlandse pater. En van Johnny, die door drie Fraters van Tilburg jarenlang is misbruikt en mishandeld. Johnny heeft na een pijnlijke juridische strijd erkenning van de Fraters gekregen. Maar de gang van zowel Pedro als Johnny naar de commissies Deetman en Koeijers had geen resultaat. Deetman wilde geen meldingen uit de Antillen in behandeling nemen, en bij Koeijers verdwenen de klachten in een zwart gat van incompetentie, misschien zelfs een doelbewuste doofpot.

Dat de heer Koeijers recentelijk heeft gezegd dat sommige meldingen niet in behandeling werden genomen omdat ze ‘buiten de onderzoeksperiode’ vielen, versterkt het beeld van een doofpot. In een vraaggesprek dat ik met Koeijers in december 2010 hield, zeven maanden na aanvang van zijn commissiewerkzaamheden, verklaarde hij dat de commissie nog niet had besloten wat hun onderzoeksperiode ging worden. Een commissie die op meldingen wacht, om ze vervolgens uit te sluiten omdat ze buiten een nog niet vastgestelde onderzoeksperiode vallen, is duidelijk bezig klachten weg te moffelen.

Slordigheidje?

De EO liet effectief zien hoe de kerk de slachtoffers van Nederlandse missionarissen in de kou liet staan. Johnny en Pedro konden niet terecht bij Wim Deetman en zijn commissie in Den Haag, en vervolgens kregen ze geen gehoor in Willemstad. Een minder sterk punt van de reportage was de uitspraak van Vaticaankenner Stijn Fens over Deetman. Fens noemde het ‘slordig’ van Deetman dat zijn commissie ‘vergeten’ was de missionarissen mee te nemen in hun onderzoek. Maar dat was geen slordigheidje, het was beleid. Deetman had misstanden in de missielanden expres buiten beschouwing gelaten en dat vooraf bekend gemaakt.

Wat deze reportage wél duidelijk toont is de ongrijpbare kant van de Rooms-Katholieke kerk. De Nederlandse bischoppen trekken hun handen af van Curaçao, en vervolgens doen de kerkelijke autoriteiten in Willemstad alsof hun neus bloedt. En dat terwijl de bewijzen van misbruik en verdoezeling daarvan er al jaren liggen. De macht van het Vaticaan lijkt niet beperkt door landsgrenzen, maar als het erom gaat de kerk ter verantwoording te roepen, lijken diezelfde grenzen ineens van heel groot belang.

opmerking: Dit stuk heb ik enkele uren na publicatie aangepast, toen ik van een journalist vernam dat Ronald Koeijers had gesproken over meldingen die ‘buiten de onderzoeksperiode’ vielen. Met dank aan Heleen Sittig voor taalcorrecties.

Advertenties

Eén reactie to “Misbruik in de missie: erger dan ik dacht”

Trackbacks/Pingbacks

  1. Commentaar Misbruik religieuzen « Spinsels en fluisterijen | blog van de Curacaose auteur Elodie Heloise - maart 26, 2015

    […] doet de rest van de samenleving dat wel. Onder hen ongetwijfeld ook gelovigen. Zie ook het commentaar van onderzoekjournalist Robert Chesal over deze […]

Geef een reactie

Vul je gegevens in of klik op een icoon om in te loggen.

WordPress.com logo

Je reageert onder je WordPress.com account. Log uit / Bijwerken )

Twitter-afbeelding

Je reageert onder je Twitter account. Log uit / Bijwerken )

Facebook foto

Je reageert onder je Facebook account. Log uit / Bijwerken )

Google+ photo

Je reageert onder je Google+ account. Log uit / Bijwerken )

Verbinden met %s

%d bloggers liken dit: